Các trường đẩy mạnh phân luồng sau THCS

Theo Đề án giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng HS trong GD phổ thông giai đoạn 2018-2025, năm 2020 lộ trình sẽ có ít nhất 30% HS tốt nghiệp THCS rẽ hướng học tập tại các cơ sở GD nghề nghiệp.

Tại TP.HCM, năm học 2019-2020 có trên 97,3 ngàn HS lớp 9. So với năm học 2018-2019, con số này giảm gần 3 ngàn em. Để thực hiện đề án phân luồng, bình quân mỗi năm TP giảm khoảng 3%, cùng với đó công tác phân luồng, đưa HS cuối cấp rẽ hướng sang các cơ sở đào tạo nghề cũng được các trường THCS đẩy mạnh.

Chuyển biến từ những hoạt động

Trường THCS Phước Bình (Q.9), năm học 2018-2019, số HS khối 9 tự nguyện rẽ sang trường nghề chiếm khoảng 20% trên tổng số HS toàn khối, tăng vài phần trăm so với các năm trước. Theo đại diện nhà trường thì con số này chưa hẳn lớn như kỳ vọng nhưng như vậy cũng là khởi sắc. Ngay từ đầu năm học, trong các cuộc họp phụ huynh (PH) HS cuối cấp, nhà trường đã phổ biến công tác phân luồng, ý nghĩa của việc phân luồng đến PHHS để họ nắm và bước đầu hiểu. Ngoài nhà trường, từ phía mỗi giáo viên chủ nhiệm khối 9 cũng là đầu mối quan trọng không chỉ nắm bắt tâm tư nguyện vọng của HS mà còn tương tác liên tục đến PH để gỡ rối và tư vấn PH kịp thời.

Một điểm sáng nữa trong công tác tư vấn phân luồng được đơn vị này triển khai đó là Ngày hội hướng nghiệp, trong đó các trường nghề trên địa bàn Q.2, Q.9 tham gia giới thiệu quy mô, ngành nghề đào tạo đến các em HS.

Năm học 2018-2019, số HS lớp 9 học tiếp lên các trường THPT công lập tại Trường THCS Minh Đức (Q.1) chiếm gần 90%. Trên 10% HS còn lại, dù không được thống kê chính thức nhưng phần nhiều các em rẽ sang học THPT dân lập. Trong khi đó, đây cũng là đơn vị thực hiện khá đa dạng công tác phân luồng gắn với hướng nghiệp như các chuỗi hoạt động PH tư vấn nói chuyện ngành nghề trong các buổi sinh hoạt chủ nhiệm, chào cờ với HS; các hoạt động trải nghiệm ngoại khóa gắn với ngành nghề mang tính chuyên sâu, thực tế đến HS như một ngày làm hướng dẫn viên du lịch, trải nghiệm nghề thủ công mỹ nghệ…

Tương tự, Trường THCS Sương Nguyệt Anh (Q.8), mỗi năm số HS cuối cấp hướng sang học nghề dao động trên dưới 40 em, chiếm khoảng 20% HS toàn khối 9. Thầy Nguyễn Hoàng Dũng – Phó Hiệu trưởng nhà trường – cho hay, việc phân luồng HS khối 9 được nhà trường thực hiện bám sát vào tình hình học tập của từng em. Căn cứ vào đó, giáo viên chủ nhiệm chủ động xây dựng kế hoạch để phân luồng từng HS dựa vào năng lực, tính cách của mỗi em, chủ động liên hệ với PH để PH nắm rõ lực học của con em mình, tư vấn cho PH.

“Các chuyên đề hướng nghiệp chuyên sâu cũng được nhà trường đẩy mạnh, tạo điều kiện cho không chỉ HS cuối cấp mà HS ở các khối khác tiếp cận được, tìm hiểu về nhiều ngành nghề gắn với sở thích của bản thân. HS khối 9 cũng thường xuyên được làm các bài trắc nghiệm tính cách, sở thích để mỗi em tự hướng nghiệp cho mình”, thầy Dũng nói.

Lựa chọn việc phát huy năng lực của HS qua các sân chơi để làm “sức bật” cho công tác phân luồng, Trường THCS Phan Tây Hồ (Q.Gò Vấp) thiết kế và duy trì hoạt động thường xuyên của 25 CLB, trong đó có nhiều CLB theo hướng tiếp cận ngành nghề như Truyền thông, Nhiếp ảnh, Khéo tay hay làm, Kịch nói. Theo cô Vũ Thị Thơ – Hiệu trưởng nhà trường, các CLB đã tiếp cận đến nhiều đối tượng HS ngay từ đầu cấp THCS và chuyên sâu hơn ở các khối lớp cao. Tuy nhiên hiện nhiều PH, HS vẫn chỉ coi đây là “sân chơi” chứ chưa thật sự quan tâm đến mục tiêu hướng nghiệp, chọn ngành nghề.

Vướng ở nhiều khâu

Nỗ lực đa dạng các hoạt động phân luồng là thế, song các trường THCS cho biết, hiện công tác này vẫn vướng ở nhiều khâu và con số 30% sẽ chỉ là con số lý tưởng nếu những khâu này không được “cởi nút”.

“PH luôn không hiểu đúng lực học của con em mình, thậm chí là không hiểu đúng về trường nghề nên thường phản ứng khi nhà trường phân luồng các em”, thầy Dũng chia sẻ.

Chính vì thế, theo thầy Dũng, để công tác phân luồng được thành công thì trước hết PH phải hiểu, nhận thức đúng đắn. Điều này đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm phải kiên trì, bền bỉ, nhất là phải chủ động. Chủ động hiểu về ngành nghề, nhu cầu xã hội cần và năng lực của HS. Với những ca PH “khó” thì phải tư vấn liên tục, thường xuyên. Tuy nhiên thực tế giáo viên chủ nhiệm lớp cuối cấp kiêm nhiệm rất nhiều công việc từ chuyên môn đến công tác chủ nhiệm…

Đại diện Trường THCS Phước Bình (Q.9) cho biết, “phản ứng của PH” cũng là vướng mắc mà mỗi đơn vị THCS gặp phải khi triển khai công tác phân luồng HS cuối cấp. Đặc biệt, nhiều HS có lực học khá giỏi nhưng yêu thích học nghề thì công tác phân luồng cho đối tượng này gần như không thành công do rào cản PH. Cạnh đó, việc các trường nghề nghèo nàn về cơ sở vật chất, thiếu thuyết phục về mặt đảm bảo đầu ra nên không đủ sức thu hút HS, không thuyết phục được PH.

Hiệu trưởng một trường THCS trên địa bàn Q.1 thì cho rằng, việc phân luồng hướng nghiệp HS sau THCS cần phải được thực hiện dựa trên đặc thù của từng địa phương. Với những trường ở Q.1, để đòi hỏi công tác phân luồng phải đạt kết quả thì rất khó, bởi tâm lý của PH có sự đầu tư nhiều vào giáo dục, nếu không phải muốn con mình vào học trường chuyên thì cũng học ở các trường THPT công lập, trượt thì ra dân lập, quốc tế… Ngược lại, các trường ở ngoại thành có khi công tác này lại đạt hiệu quả cao. Vì thế, trước hết mỗi địa phương cần phải xây dựng một chiến lược phân luồng bài bản cho HS khối 9 sao cho phù hợp với điều kiện đặc thù của mình, không thể thực hiện cào bằng và không phải trường nào cũng làm giống trường nào…

Nhìn từ thực tế đơn vị, cô Trần Thúy An – Hiệu trưởng Trường THCS Minh Đức – đánh giá, để công tác phân luồng có sự thực chất và có khả năng thuyết phục PH thì trước hết cơ cấu ngành nghề phải rõ ràng, với các số liệu nguồn nhân lực trong khoảng từ 3-4 năm tiếp theo một cách chắc chắn, không theo kiểu tù mù. Trường nghề nên thực hiện theo hướng chuyên sâu, đào tạo theo thực chất hơn là lý thuyết.

“Cái gốc ở đây là phải thay đổi được suy nghĩ, tư duy của xã hội, của PH, HS đối với việc học nghề. Cạnh đó, cơ cấu ngành nghề phải có sự rõ ràng, đào tạo những ngành nghề gắn với thời cuộc, có sự đa dạng để phù hợp với nhiều đối tượng, sở thích của HS. Đặc biệt là phải đảm bảo đầu ra cho HS và mức học phí rõ ràng”, cô An nói.

Theo Đỗ Lan (Báo Giáo Dục TPHCM – giaoduc.edu.vn – 03/03/2020)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *